🕛 Adam Mickiewicz Do Na Alpach W Splugen

„Do M..” – podmiot lirczyny w tym dziele odtwarza okoliczności wspólnych spotkań i przeżyć. Rozdzieleni zostali w świecie materialnym, ale nie w świecie duchowym, gdyż ich miłość jest zbyt głęboka. Następny wiersz „Do***. Na Alpach w Splugen” wyraża chęć Mickiewicza do pobytu w górach, ze swoją ukochaną. Adam Mickiewicz - Do ***, Na Alpach w Splügen 1829 Nigdy, więc nigdy z tobą rozstać się nie mogę! Morzem płyniesz i lądem idziesz za mną w drogę, Na lodowiskach widzę błyszczące twe ślady I głos twój słyszę w szumie alpejskiej kaskady, I włosy mi się jeżą, kiedy się oglądam, I postać twoję widzieć lękam się i żądam. Niewdzięczna! gdy ja dzisiaj, w tych podniebnych górach Spadający w otchłanie i niknący w chmurach, Wstrzymuję krok, wiecznymi utrudzony lody, I oczy przecierając z lejącej się wody, Szukam północnej gwiazdy na zamglonym niebie, Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie; Niewdzięczna! może dzisiaj, królowa biesiady, Ty w tańcu rej prowadzisz wesołej gromady, Lub może się nowymi miłostkami bawisz, Lub o naszych miłostkach śmiejąca się prawisz, Powiedz, czyś ty szczęśliwsza, że ciebie poddani, Niewolnicze schylając karki, zowią P a n i ! Że cię rozkosz usypia i wesołość budzi, I że cię nawet żadna pamiątka nie nudzi? Czy byłabyś szczęśliwsza, gdybyś, moja miła, Wiernego ci wygnańca przygody dzieliła? Ach! ja bym cię za rękę po tych skałach wodził, Ja bym trudy podróżne piosenkami słodził, Ja bym pierwszy w ryczące rzucał się strumienie I pod twą nóżkę z wody dostawał kamienie, I przeszłaby twa nóżka wodą nie dotknięta, A całowaniem twoje ogrzałbym rączęta. Spoczynek by nas czekał pod góralską chatą; Tam zwleczoną z mych barków okryłbym cię szatą. A ty byś przy pasterskim usiadłszy płomieniu Usnęła i zbudziła na moim ramieniu. Adam Mickiewicz DO M Wiersz napisany w roku 1823 Precz z moich oczu! posłucham od razu, Precz z mego serca! i serce posłucha, Precz z mej - Ojczysty - dodaj do ulubionych ^{J. Przyboś twierdzi, że wiersz Na Alpach w Splügen nie ma sobie równego wśród liryków Mickiewicza. Utwór ten powstał w 1829 r., kiedy to Mickiewicz odbył wycieczkę w Alpy w towarzystwie poety Antoniego Odyńca. W jej trakcie przejeżdżał właśnie przez przełęcz w Splügen znajdującą się na pograniczu szwajcarsko-włoskim. Adresatkę wiersza kojarzy się oczywiście z Marią z Wereszczaków Puttkamerową, młodzieńczą miłością poety. Rozpadający się na dwie części utwór mówi o tęsknocie za kobietą, która pozostała daleko w kraju rodzinnym bohatera. Jego dramat uczuciowy rozgrywa się na tle alpejskiego krajobrazu. Pojawiają się elementy górskiego pejzażu, takie, jak: „lodowiska”, „szum alpejskiej kaskady”. Góry określa się jako „podniebne”, podkreślając w ten sposób ich wielkość, taką samą funkcję pełni obraz bohatera „niknącego w chmurach”. Mówi się również o trudach takiej wysokogórskiej wędrówki, otchłaniach, w które łatwo spaść i nieuniknionym zmęczeniu. Wstrzymując krok, wiecznymi utrudzony lody, I oczy przecierając z lejącej się wody, bohater idzie na przód. Krajobraz, który ma wokół siebie musi być niezwykle piękny, zapierający dech w piersiach, on jednak nie potrafi się nim cieszyć, jego myśli owładnięte są tęsknotą za ukochaną. Toteż nieustannie – jak mówi – Szukam północnej gwiazdy na zamglonym niebie, Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie Pomimo tego, że wyjechał daleko, ciągle czuje się związany z kobietą, którą przecież dwukrotnie aż nazywa „niewdzięczną”. Wiersz rozpoczyna się stwierdzeniem: Nigdy, więc nigdy z tobą rozstać się nie mogę! Według Cz. Zgorzelskiego wypowiedź ta brzmi tak Jakby to był dalszy ciąg rozpoczętej przed chwilą rozmowy, w której spójnik „więc” nawiązuje do jakichś pominiętych, wcześniejszych członów wypowiedzi. Można sobie wyobrazić, że ów „dialog” z ukochaną trwa nieustannie, skoro bohater jest niemal opętany myślą o niewdzięcznej kochance: Morzem płyniesz i lądem idziesz za mną w drogę, Na lodowiskach widzę błyszczące twe ślady I głos twój słyszę w szumie alpejskiej kaskady […] Jego tęsknota jest tak silna, że zdaje mu się nawet, że za chwilę zobaczy ją gdzieś za swoimi plecami. Pragnie tego, a jednocześnie boi się. Wyznanie jego w tym momencie jest bardzo ekspresyjne: I włosy mi się jeżą, kiedy się oglądam, I postać twoję widzieć lękam się i żądam. Zastanawia się, jak wygląda teraz jej życie, życie kobiety, którą […]poddani Niewolnicze schylając karki, zowią Pani. Chciałby wiedzieć, czy to życie, które wybrała uczyniło ją szczęśliwą. Być może teraz, kiedy on, biedny wędrowiec, rozpacza, ona właśnie jest „królową biesiady” i „w tańcu rej prowadzi wesołej gromady”, a może nawet bawi się nowymi miłostkami albo wręcz publicznie wyśmiewa jego wzgardzone uczucie. Zarzuca jej, że wybrała życie pełne przyjemności: Że cię rozkosz usypia i wesołość budzi, I że cię nawet żadna pamiątka nie nudzi. Chyba jednak nie wierzy, że to wszystko mogło dać jej szczęście, zastanawia się jeszcze: Czy byłabyś szczęśliwsza, gdybyś, moja miła, Wiernego ci wygnańca przygody dzieliła? Na to pytanie bohater sam stara się znaleźć odpowiedź. Z westchnieniem („Ach!”) wymienia wszystko to, co byłby gotów dla niej zrobić. Starałby się uchronić ją przed trudami wspólnej górskiej wędrówki, umilał czas śpiewem, ogrzewał zmarznięte dłonie. W chwili odpoczynku w górskiej chacie okryłby ją własnym płaszczem i użyczył ramienia, na którym mogłaby wesprzeć zmęczoną głowę. Wyraźnie widać dwudzielność tego utworu: najpierw bohater wydaje z siebie gniewny okrzyk, ma on charakter buntu, zniecierpliwienia tym, że nie potrafi wyzwolić się od kobiety, która odrzuciła jego uczucie, z czasem jego skarga jednak cichnie, łagodnieje, aby w zakończeniu stać się tylko westchnieniem, marzeniem kochającego, które nigdy się nie spełni. Po patetycznym początku to ciche, wręcz tkliwe zakończenie porusza do głębi. J. Przyboś twierdzi, że słowa te […] brzmią w ciszy niespełnienia – mocniej niż najgłośniejszy krzyk rozpaczy. Początkowe zdanie wykrzyknikowe oraz późniejsze oskarżenia: „niewdzięczna!” przechodzą w ciche wyznanie. Spokój tego utworu podkreśla budowa trzynastozgłoskowca i występujące w całym utworze rymy parzyste. strona: - 1 - - 2 -} Także Adam Mickiewicz trafił na kilka miesięcy do wileńskiego klasztoru Bazylianów zamienionego na więzienie. W 1824 r. zapadł wyrok: nakaz opuszczenia Litwy i osiedlenia się w głębi Rosji. Mickiewicz wyjeżdża do Petersburga, potem do Odessy (latem 1825 r. odbywa wycieczkę na Krym), następnie do Moskwy (tu poznaje Puszkina, a Adam Mickiewicz to jeden z najbardziej znanych polskich przedstawicieli romantyzmu. Jego liczne utwory stanowią ważny element twórczości epoki, jak również całego dorobku polskiej literatury. Jego ballady wyznaczyły otwarcie nowego etapu w kulturze, a dzieła takie jak „Pan Tadeusz” czy też „Dziady” pokrzepiały serca, tworząc nową ideę wierszu „Do *** na Alpach w Splügen” opisał emocje i towarzyszącą mu samotność, przeplatając go z fantastycznym i pięknym opisem krajobrazu górskiego, co miało miejsce również w „Sonetach krymskich”, (np. „Bakczysaraj”, „Ajudah”, „Czatyrdah”), z których autor zasłynął w 1822 wierszaKim jest adresatka utworu?Do *** na Alpach w Splügen — analiza wierszaŚrodki stylistycznePodmiot lirycznyDo *** na Alpach w Splügen — interpretacja wierszaNatrętne wspomnienia ukochanejEmocjonalność wiersza i patriotyczny wymiar utworuGeneza wierszaUtwór powstał podczas podróży w Alpy w roku 1829. Mickiewiczowi towarzyszył jego bliski przyjaciel, Antoni Odyniec. Wyprawa jako jeden z punktów miała przełęcz w okolicy Splügen. To właśnie wydarzenie skłoniło poetę do napisania tegoż jest adresatka utworu?*** w tytule może oznaczać wiele. Mickiewicz nie chciał ujawniać kobiety (zwraca się do niej „Niewdzięczna!”, co wskazuje na płeć osoby, która skrywa się pod gwiazdkami), do której zwraca się w wierszu. Być może chodzi tu o Marię Wereszczakówną — jego miłość z lat młodzieńczych. Niestety, ze względu na mezalians ich związek nie mógł dojść do skutku. Wereszczakówna była wtedy już zaręczona z hrabią Wawrzyńcem Puttkamerem, który stanowił dużo lepszą partię. Wzięli ślub w 1821 roku, dlatego poeta nie chciał przysparzać kobiecie problemów i plotek. Na taką interpretację wskazuje również zwrot z dwunastego wersu wiersza „Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie”. Małżeństwo zamieszkało na Litwie, w okolicach Płużyn (rodzinny dobytek Wereszczaków), gdzie znajduje się często przez niego wspomniane jezioro Świteź (“Świteź”, “Świtezianka”, “Rybka”)Wiersz dzieli się na dwie części. Pierwsza składa się z sześciu wersów i jest pełnym emocji wyznaniem do utraconej ukochanej. W drugiej dwudziestosześciowersowej części opisuje naturę podczas tytułowej wędrówki po Alpach. Jest nieregularny, wersy mają nierówną liczbę sylab. Pojawiają się natomiast rymy parzyste, żeńskie. Zdarzają się również zapisy stroficzne wiersza, jednak nie był on oryginalny. Wtedy składa się najczęściej z sześciu strof sześcio i czterowersowych. Środki stylistyczneWarstwa artystyczna wiersza jest bardzo rozbudowana. Utwór wyraża silne emocje, stąd liczne wykrzyknienia („Nigdy, więc nigdy z tobą rozstać się nie mogę!”, „Niewdzięczna!”, „Niewolnicze schylając karki, zowią Pani!”, „Ach!”) i pytania retoryczne („I że cię nawet żadna pamiątka nie nudzi?”, „Wiernego ci wygnańca przygody dzieliła?”). Kilkukrotnie powtarza się apostrofa do adresatki („Niewdzięczna!”). Poeta posługuje się również epitetami („alpejskie kaskady”, „podniebne góry”, „północna gwiazda”, „wesoła gromada” itd.), które uplastyczniają obraz i sprawiają, że staje się on bardzo żywy i artystyczny. Rytmikę utworu budują anafory („I głos twój […] / I włosy mi się jeżą […] / I postać”, „Szukam północnej gwiazdy […] / Szukam Litwy”) oraz przerzutnie („Spadający w otchłanie i niknący w chmurach/ wstrzymuję krok, […]”). Emocje podmiot liryczny wyraża również za pomocą metafor („spadający w otchłani i niknący w górach”, „oczy przecierając z lejącej się wody”).Podmiot lirycznyPodmiot liryczny jest nieszczęśliwym kochankiem, który tęskni za dawno niewidzianą miłością, która go odrzuciła. Podczas swojej wędrówki wszystko przypomina mu o niej i utraconej ojczyźnie. Utwór należy do liryki *** na Alpach w Splügen — interpretacja wierszaPoczątek wiersza przywodzi na myśl kontynuację jakiejś rozmowy, przemyśleń podmiotu lirycznego, na co wskazuje spójnik “więc” na początku wersu. Mówi o tęsknocie i niemożności wyrzucenia ukochanej z głowy, wszystko mu ją przypomina – szum kaskad, niebo pełne gwiazd. Tęsknota jest dla niego wyjątkowo trudna, zaprząta mu myśli podczas wędrówki górskiej. Ma do niej stosunek ambiwalentny, o czym świadczy wers “I postać twoję widzieć lękam się i żądam” – wspomnienie dawnej miłości nie jest przyjemna, ale mimo wszystko chce, by jej widok mu towarzyszył. Natrętne wspomnienia ukochanejMyśli o kobiecie są kompulsywne, osoba mówiąca zastanawia się co teraz robi, jak spędza czas (“Ty w tańcu rej prowadzisz wesołej gromady […] lub o naszych miłostkach śmiejąca się prawisz”). Z rozgoryczenia zaczyna mówić o niej w sposób uszczypliwy. Zaczyna jej sugerować, iż jej ślub może i był dobry dla niej, ale czy wie jak przez nią cierpi. Zadaje jej pytania, czy nie wolałaby podróżować z nim, podziwiać piękno natury niż zajmować się domem. Pod koniec utworu jego nastawienie znów się zmienia – marzy o tym, jak mógłby o nią dbać, gdyby się z nim związała. Widać tu silne emocje targające podmiotem lirycznym. Odrzucenie miesza w nim żal, tęsknotę, złość i marzenia o ukochanej. Emocjonalność wiersza i patriotyczny wymiar utworuTęsknota, którą odczuwa nie jest skierowana jedynie do dawnej ukochanej – cierpi też na myśl o ojczyźnie, która przypomina mu o miłości, ale sama w sobie również stanowi dla niego dużą wartość. Utwór jest wyjątkowo emocjonalny, mówi o trudnych uczuciach, jakie towarzyszyły autorowi. Wiersz jest częściowo wyrazem szaleństwa, w jakie wpada, myśląc o kobiecie — mimo oglądania pięknych alpejskich widoków, nie liczy się dla niego nic, poza wspomnieniem o niej. Utrudnia to mu również przymusowe rozstanie z ojczyzną, jakie musiał przeżywać.

W świetle tych słów okazuje się być ona również wielką siłą poznawczą i sposobem na dotarcie do drugiego człowieka. Zresztą nie tylko do drugiego człowieka można trafić za jej pomocą: […] w górę wiać nią, jak wiatr wieje […] Droga ku górze będzie prowadzić do Boga, jest to droga wiodąca wyłącznie przez miłość.

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska. ADAM MICKIEWICZ Do*** na Alpach w Splügen  Nigdy, więc nigdy z tobą rozstać się nie mogę! Morzem płyniesz i lądem iǳiesz za mną w drogę, Na lodowiskach wiǳę błyszczące twe ślady I głos twój słyszę w szumie alpejskiej kaskady, I włosy mi się jeżą, kiedy się oglądam, I postać twoję wiǳieć lękam się i żądam. Niewǳięczna! Gdy ja ǳisiaj, w tych podniebnych górach. Spadający w otchłanie i niknący w chmurach, Wstrzymuję krok, wiecznymi utruǳony lody. I oczy przecierając z lejącej się wody, Szukam północnej gwiazdy na zamglonym niebie, Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie; Niewǳięczna! może ǳisiaj, królowa biesiady, Ty w tańcu rej prowaǳisz wesołej gromady, Lub może się nowymi miłostkami bawisz, Lub o naszych miłostkach śmiejąca się prawisz, Powieǳ, czyś ty szczęśliwsza, że ciebie poddani, Niewolnicze schylając karki, zowią Pani! Że cię rozkosz usypia i wesołość buǳi, I że cię nawet żadna pamiątka nie nuǳi? Czy byłabyś szczęśliwsza, gdybyś, moja miła, Wiernego ci wygnańca przygody ǳieliła? Ach! Ja bym cię za rękę po tych skałach woǳił, Ja bym trudy podróżne piosenkami słoǳił, Ja bym pierwszy w ryczące rzucał się strumienie I pod twą nóżkę z wody dostawał kamienie. I przeszłaby twa nóżka wodą nie dotknięta, A całowaniem twoje ogrzałbym rączęta. Spoczynek by nas czekał pod góralską chatą: Tam zwleczoną z mych barków okryłbym cię szatą, A ty byś przy pasterskim usiadłszy płomieniu Usnęła i zbuǳiła na moim ramieniu. Ten utwór jest udostepniony na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa - Na Tych Samych Warunkach ..PL. Źródło: Tekst opracowany na podstawie: Polish Poetry in English, tłum. Jarek Zawaǳki [online], [dostęp: ..]. Dostępny WWW: Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury ( Materiał źródłowy pobrany ze strony Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska. Okładka na podstawie: [email protected], CC BY . ep olne e Wolne Lektury to projekt fundacji Nowoczesna Polska – organizacji pożytku publicznego ǳiałającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury. Co roku do domeny publicznej przechoǳi twórczość kolejnych autorów. ǲięki Twojemu wsparciu bęǳiemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie. a o e po c Przekaż % podatku na rozwój Wolnych Lektur: Fundacja Nowoczesna Polska, KRS . Pomóż uwolnić konkretną książkę, wspierając zbiórkę na stronie Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji. Do*** na Alpach w Splügen  

W 1815 roku A. Mickiewicz przybył do Wilna, aby studiować na tamtejszym Uniwersytecie. Nawiązał tam bliskie przyjaźnie z rówieśnikami. Grupa studentów, której członków łączyła wspólna zabawa, jedność poglądów i idei oraz podobne plany życiowe, zawiązała w 1817 roku Towarzystwo Filomatów (miłośników nauki).

Adam Mickiewicz DO***. NA ALPACH W SPLÜGEN 1829 Nigdy, więc nigdy z tobą rozstać się nie mogę! Morzem płyniesz i lądem idziesz za mną w drogę, Na lodowiskach widzę błyszczące twe ślady I głos twój słyszę w szumie alpejskiej kaskady, I włosy mi się jeżą, kiedy się oglądam, I postać twoję widzieć lękam się i żądam. Niewdzięczna! Gdy ja dzisiaj, w tych podniebnych górach. Spadający w otchłanie i niknący w chmurach, Wstrzymuję krok, wiecznymi utrudzony lody. I oczy przecierając z lejącej się wody, Szukam północnej gwiazdy na zamglonym niebie, Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie; Niewdzięczna! może dzisiaj, królowa biesiady, Ty w tańcu rej prowadzisz wesołej gromady, Lub może się nowymi miłostkami bawisz, Lub o naszych miłostkach śmiejąca się prawisz, Powiedz, czyś ty szczęśliwsza, że ciebie poddani, Niewolnicze schylając karki, zowią Pani! Że cię rozkosz usypia i wesołość budzi, I że cię nawet żadna pamiątka nie nudzi? Czy byłabyś szczęśliwsza, gdybyś, moja miła, Wiernego ci wygnańca przygody dzieliła? Ach! Ja bym cię za rękę po tych skałach wodził, Ja bym trudy podróżne piosenkami słodził, Ja bym pierwszy w ryczące rzucał się strumienie I pod twą nóżkę z wody dostawał kamienie. I przeszłaby twa nóżka wodą nie dotknięta, A całowaniem twoje ogrzałbym rączęta. Spoczynek by nas czekał pod góralską chatą: Tam zwleczoną z mych barków okryłbym cię szatą, A ty byś przy pasterskim usiadłszy płomieniu Usnęła i zbudziła na moim ramieniu.

Mickiewicz nawiązuje do tej opowieści, gdyż dostrzega analogie między upadkiem państwa Baltazara i końcem chanatu krymskiego. Poeta podkreśla tym samym, iż potężne mocarstwa mogą popaść w ruinę. Można dopatrywać się tu pewnych analogii polityczno-historycznych - dawna wielkość i upadek przywodzą na myśl losy Rzeczpospolitej.

. 219 18 369 156 101 66 266 182

adam mickiewicz do na alpach w splugen